Ηλεκτρονική διακυβέρνηση: Όταν η ευελιξία γίνεται… ανέκδοτο

Η έννοια της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης υποτίθεται πως ήρθε για να εξυπηρετήσει τον πολίτη, να μειώσει τη γραφειοκρατία, να αυξήσει τη διαφάνεια και –το σημαντικότερο– να διευκολύνει την επικοινωνία και την οργάνωση ανάμεσα σε φορείς και ενδιαφερόμενους. Ωστόσο, στην πράξη, ειδικά στο Υπουργείο Μεταφορών, σε πολλές περιπτώσεις λειτουργεί με τρόπο εντελώς αντίθετο από το αρχικό της όραμα.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η διαδικασία ορισμού ημερομηνίας για αξιολόγηση ή εξέταση σε διάφορες εκπαιδευτικές ή επαγγελματικές διαδικασίες. Το να μην μπορεί η Σχολή, σε συνεργασία με τον Υποψήφιο, να καθορίσει μια αμοιβαία αποδεκτή ημερομηνία αξιολόγησης, συνιστά όχι μόνο πισωγύρισμα, αλλά και σοβαρό λειτουργικό πρόβλημα. Η απόφαση να επιλέγεται η ημερομηνία μονομερώς –συνήθως από κάποιον υπάλληλο ή αυτοματοποιημένο σύστημα– χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι αντικειμενικές δυσκολίες και υποχρεώσεις του Υποψηφίου, μπορεί να αποβεί άδικη και επιζήμια.

Επιπτώσεις:

  1. Αδυναμία προγραμματισμού: Πολλοί υποψήφιοι είναι εργαζόμενοι ή έχουν οικογενειακές υποχρεώσεις. Δεν είναι εφικτό να διακόψουν απότομα την εργασία τους ή να παραμερίσουν άλλες σημαντικές υποχρεώσεις επειδή κάποιος άλλος αποφάσισε αυθαίρετα την ημερομηνία της εξέτασης.

  2. Ισότητα ευκαιριών: Η μη ευελιξία πλήττει ιδιαίτερα άτομα που δεν έχουν τη δυνατότητα να “προσαρμοστούν” εύκολα – όπως γονείς, εργαζόμενοι σε βάρδιες, φοιτητές από την περιφέρεια ή άτομα με οικονομικά εμπόδια στη μετακίνηση. Έτσι, δημιουργούνται ανισότητες που αντίκεινται στην αρχή της ισονομίας.

  3. Τεχνολογία χωρίς ανθρωποκεντρισμό: Η εισαγωγή της τεχνολογίας στις δημόσιες υπηρεσίες έχει νόημα μόνο όταν συνοδεύεται από ανθρωποκεντρική σκέψη. Η τεχνολογία είναι εργαλείο – δεν αντικαθιστά την κρίση, την κατανόηση και τη συνεργασία.

  4. Διοικητική αναποτελεσματικότητα: Η αποτυχία συνεννόησης δεν εξοικονομεί χρόνο, αλλά συχνά δημιουργεί επιπλέον διοικητικό φόρτο: αιτήσεις αλλαγής, ενστάσεις, καθυστερήσεις, δυσαρέσκεια και αναστάτωση στη λειτουργία των ίδιων των υπηρεσιών.

  5. Ηλεκτρονική διακυβέρνηση ή ψηφιοποιημένη γραφειοκρατία; Όταν απουσιάζει η ανθρώπινη διάσταση και ο σεβασμός στον πολίτη, τότε το “ηλεκτρονικό κράτος” γίνεται απλώς μια ψηφιακή εκδοχή της παλιάς, αναποτελεσματικής γραφειοκρατίας – ίσως και πιο ψυχρή και απρόσωπη.

…